Tandletsel

Door een klap of ongeluk kan een tand afbreken of geheel uit de mond worden geslagen. Is die schade te herstellen? Zijn tanden te beschermen tegen ongevallen? Daarover gaat deze pagina, die zowel bedoeld is voor volwassenen als voor kinderen. Welke ongelukken komen het meeste voor? Een tand kan afbreken, hij kan los gaan staan of geheel uit de mond worden geslagen, bijvoorbeeld door een val. Wat moet je doen als een tand is afgebroken? Als er een stuk van de tand is afgebroken, ga dan zo snel mogelijk naar de tandarts. Op de plek waar een tand is afgebroken, kan namelijk een ontsteking ontstaan. Neem het afgebroken deel altijd mee. Vaak kan het worden teruggeplaatst en anders wordt de tand hersteld met witte vulling (composiet). Aan een afgebroken melktand doet de tandarts doorgaans niets, omdat een kind deze rond zijn zesde jaar wisselt voor een blijvende tand. De tandarts beperkt zich meestal tot het eventueel glad slijpen van de scherpe rand van de tand, zodat het kind zijn tong niet beschadigt. Wat moet je doen als een tand los staat. Niet aankomen of terugduwen. Ga direct naar de tandarts.

Wat moet je doen bij een tand die eruit is. Bij het blijvend gebit kun je de uitgeslagen tand het beste direct op zijn plek proberen terug te zetten. Dan is de kans groter dat de tand weer vastgroeit.

 

Hoe kun je dat het beste doen?

  1. Zoek de tand snel op.
  2. Pak de tand vast bij de kroon. De kroon is dat deel van de tand dat normaal boven het tandvlees zichtbaar is. Kom liever niet aan de wortel van de tand. Als je aan de wortel komt is de kans kleiner dat de tand weer wil hechten in de kaak.
  3. Spoel de tand even schoon, bij voorkeur in een bakje melk, als dat er niet is lik of zuig de tand dan even schoon.  Breng de tand liever niet in contact met water, omdat er dan kans is dat de nog levende cellen van het wortelvlies dit niet overleven. Dat maakt de kans op genezing kleiner. Bovendien kan door afspoelen onder de (koude) kraan de tand door de afvoer verdwijnen. Poets de tand verder ook niet schoon met bijvoorbeeld een borsteltje of een schoonmaakmiddel.
  4. Is de tand schoon, zet hem dan terug op zijn plek in de kaak.
  5. Houd vervolgens de tanden op elkaar met ertussen een papieren zakdoekje of een gaasje. Zo blijft de tand het beste op zijn plaats.
  6. Ga nu zo snel mogelijk naar de tandarts. Die zal de teruggeplaatste tand controleren en vastzetten.

 

Pas op: plaats een uitgevallen melktand nooit terug. Dit kan namelijk het blijvend gebit beschadigen.

Wat moet je doen als het terugzetten van de tand niet gaat. Zorg er in ieder geval voor dat de tand vochtig blijft. Hij mag in geen geval uitdrogen. Is de tand langer dan een half uur droog geweest, dan kan hij nauwelijks meer met succes worden teruggezet. Bewaar de tand dus nooit in een zakdoek of doosje tot aan het bezoek aan de tandarts. Het beste is de tand in een beker met melk te doen. Als er geen melk in de buurt is, kan de tand ook los in de mond worden bewaard, bij voorkeur in de ruimte tussen de kiezen en de wang. Ga altijd direct naar de tandarts. Wat moet je doen bij een tand die is afgebroken? Zorg ervoor dat het afgebroken stuk tand vochtig blijft. Hiervoor geldt hetzelfde als voor een geheel uitgeslagen tand (zie boven). Ga vervolgens zo snel mogelijk naar de tandarts. Deze zal proberen het afgebroken stuk terug te plaatsen. Is gebitsletsel te voorkomen?

Gebitsletsel kun je soms voorkomen, bijvoorbeeld bij sportongelukken. Tijdens het sporten kun je ter bescherming van de tanden en kiezen namelijk een gebitsbeschermer dragen. Niet dat een beschermer altijd kan voorkomen dat er iets gebeurt, maar eventuele schade bij een ongeluk kan beperkt blijven. Er zijn verschillende soorten beschermers te krijgen. Kant en klare zijn te koop in sportwinkels. Nadeel is dat deze vaak niet precies passen en daarom onvoldoende beschermen. De beste bescherming biedt de gebitsbeschermer die precies op maat is gemaakt door de tandarts.

 

icon
Meer over Tandletsel op allesoverhetgebit.nl
icon
Over de vergoeding van uw zorgverzekering